Албатта ҳукм Аллоҳникидур Сиёсий сақофий таҳлилий
сайт

 

 

«اَلسَّنَةُ إِثْنَا عَشَرَ شَهْرًا مُنْذُ خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ: ثَلاَثَةٌ سَرْدٌ: ذُو الْقَعْدَةَ وَذُو الْحِجَّةَ وَالْمُحَرَّمُ، وَوَاحِدٌ فَرْدٌ: رَجَبَ»
«Йил осмонлару ер яратилганидан буён ўн икки ойдир. Улардан тўрттаси ҳаром қилинган ойлар, уларнинг учтаси пайдар-пай келади: зул-қаъда, зул-ҳижжа, муҳаррам ойлари. Биттаси тоқ: ражаб ойи».69 Бошқа шаръий ҳукмлар учун вақт ўлчовларидир. Чунончи, закот учун бир йил айланиши, аёлларнинг иддаси ва бошқалар.
Пайғамбар с.а.в. айтадилар:


«جَعَلَ اللهُ الْأَهِلَّةَ مَوَاقِيتَ لِلنَّاسِ فَصُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَعُدُّوا ثَلاَثِينَ يَوْمًا»
«Аллоҳ Таоло ойларни одамлар учун вақт ўлчовлари қилди. Уни кўриб рўза тутинглар, уни кўриб оғиз очинглар (рўзадан чиқинглар), агар булутли кун бўлиб қолса, ойни ўттиз кунга етказинглар».70


Аллоҳ Таоло ой ҳақида сўраганларга жавоб бериб, унинг одамлар учун вақт ўлчовлари эканини, яъни, уларга тегишли шаръий ҳукмлар вақтларининг баёни эканини билдирди.


(الأهِلَّةِ
ойлар). Бу сўз овозни баландлатиш маъносини англатади. Араблар ойни кўрганларида такбир ёки бошқа сўзларни айтиб ойнинг келишини тантанали кутиб олардилар. Айниқса, рўза, ҳаж каби ибодатлар ойи бўлганида бу иш янада жонли бўларди. Одамларнинг овозларини баланд кўтариб талбия айтишларини ифодалашда ҳам шу сўз ишлатилади. Боланинг чинқириб йиғлашини ифодалашда ҳам шу сўз қўлланиши мумкин. Демак, бу ерда бу сўз ойни кўриб, овозни баландлатиш маъносида қўлланяпти.

 

2- Аллоҳ Таоло ойлар умуман ҳукмлар учун, хусусан ҳаж учун вақт ўлчовлари эканини баён қилганидан кейин

 

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الأهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَوَاقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ

 

(сиздан ойлар ҳақида сўрашади. Айтинг: у (ойлар) одамлар ва ҳаж учун вақт ўлчовларидир) жоҳилият даврида кенг тарқалган ҳажга алоқадор яна бир иш ҳақида гапиряпти. Жоҳилият даврида араблар ҳажга иҳром боғлаганларидан кейин ўтроқ ёки кўчманчи бўлишидан қатъий назар бировнинг уйи, боғи ёки бошқа бир жойига эшигидан кириб бормасдан орқа тарафидан девордан ошиб ўтардилар ва бу

 

(69) Бухорий: 2958. Муслим: 3179. Абу Довул: 1663.

(70) Аҳмад: 4/23.

 

125-бет

Бетлар: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208